Transfer pricing-controles nemen toe: is jouw onderneming voorbereid?

In combinatie met de strengere Belgische documentatieverplichtingen maakt die evolutie het belangrijker dan ooit om het transfer pricing-beleid binnen je groep regelmatig en proactief te evalueren. Zo beperk je het risico op fiscale correcties, boetes en langdurige controleprocedures.

Strengere regels voor transfer pricing-documentatie sinds 2025

Sinds 1 januari 2025 zijn de Belgische documentatieverplichtingen rond transfer pricing aanzienlijk verstrengd. Vooral voor de Master File gaan de Belgische verplichtingen verder dan wat de OESO voorschrijft. In ons eerdere artikel Transfer pricing-documentatie: strengere regels blijven gelden vind je een overzicht van de belangrijkste wijzigingen aan de Belgische transfer pricing-documentatieverplichtingen.

Ook recente rechtspraak bevestigt het belang van een consistent en correct onderbouwd transfer pricing-beleid. Een voorbeeld daarvan is het Stellantis-arrest van het Europees Hof van Justitie.

Structurele toename van transfer pricing-controles in België

De afgelopen jaren stellen we bij onze klanten een duidelijke toename van het aantal transfer pricing-controles vast. Die stijging doet zich op twee manieren voor: enerzijds via specifieke transfer pricing-audits en anderzijds via steeds meer transfer pricing-gerichte vragen tijdens algemene fiscale controles.

Opvallend is dat transfer pricing-controles zich niet langer beperken tot grote multinationale ondernemingen. Ook kmo’s met internationale activiteiten worden steeds vaker geviseerd. Door het toenemende gebruik van datamining en digitale analysetools komen ondernemingen sneller op de radar van de belastingadministratie.

Transfer pricing krijgt meer aandacht bij algemene fiscale controles

Een belangrijke verklaring voor deze evolutie is de decentralisatie van de transfer pricing-controles.

Waar transfer pricing-dossiers vroeger enkel werden behandeld door de gespecialiseerde Cel Verrekenprijzen, worden er vandaag ook gerichte transfer pricing-vragen gesteld door lokale belastingkantoren tijdens 'gewone' fiscale controles. Ook binnen de Bijzondere Belastinginspectie ligt er (nog steeds) een focus op transfer pricing-gerelateerde zaken.

Bij controles in de vennootschapsbelasting besteedt de fiscus onder meer aandacht aan:

• Intragroepsbetalingen;

• Financieringsconstructies;

• Managementvergoedingen;

• Intellectuele eigendom (IP);

• Structurele verliezen;

• Herstructureringen;

• Gerelateerde btw-aspecten.

Deze evolutie brengt bijkomende risico’s met zich mee. Transfer pricing is immers een complexe materie die een gespecialiseerde aanpak vereist. Wanneer dergelijke vraagstukken tijdens een algemene fiscale controle worden behandeld, krijgen ze niet altijd de nodige aandacht of diepgaande analyse. Dat kan een negatieve impact hebben op de uiteindelijke uitkomst van het controledossier.

Strengere toepassing van boetes bij ontbrekende of laattijdige documentatie

Naast de toename van het aantal controles past de Belgische belastingadministratie haar boetebeleid steeds consequenter toe. Waar laattijdig of onvolledig ingediende transfer pricing-documentatie vroeger soms onder de radar bleef, is dat vandaag steeds minder het geval. In de praktijk zien we dan ook dat er vaker effectieve boetes worden opgelegd en geïnd.

Een eerste overtreding ter goeder trouw wordt in principe niet beboet. Vanaf een tweede overtreding kan een administratieve boete van 1.250 euro worden opgelegd. Afhankelijk van de omstandigheden kan die oplopen tot 25.000 euro.

Transfer pricing-controles vinden steeds vaker het hele jaar door plaats

Ook de timing van fiscale controles is de afgelopen jaren veranderd. Traditioneel startte het transfer pricing-controleseizoen in het eerste kwartaal van het jaar. De Cel Verrekenprijzen opende het seizoen doorgaans in februari met het versturen van gerichte, thematische controlevragenlijsten.

Vandaag zien we echter het hele jaar door transfer pricing-controles opduiken. Vaak gaat het om algemene controles in de vennootschapsbelasting waarbij de belastingadministratie ook specifieke vragen over transfer pricing stelt.

Datamining en AI spelen een steeds grotere rol bij fiscale controles

De belastingadministratie beschikt over steeds meer informatie om ondernemingen te analyseren en potentiële fiscale risico’s op te sporen. Dat is onder meer het gevolg van de strengere documentatieverplichtingen, maar ook van het toenemende gebruik van elektronische audittechnieken, zoals AI-gestuurde risicoanalyses en datamining.

In boekjaar 2025 werd bij 64,9% van alle fiscale controles gebruikgemaakt van dergelijke elektronische audittechnieken.

Om ondernemingen voor een mogelijke (transfer pricing-)controle te selecteren, kan de belastingadministratie verschillende informatiebronnen combineren, waaronder:

• De verplicht in te dienen transfer pricing-documentatie;

• Gepubliceerde jaarrekeningen;

• Andere publiek beschikbare bedrijfsinformatie die eenvoudig online terug te vinden is;

• Gegevens die worden uitgewisseld met andere landen.

Hoelang duurt een transfer pricing-controle?

Door de complexiteit van transfer pricing neemt een fiscale controle vaak heel wat tijd in beslag. Een nationale transfer pricing-controle duurt gemiddeld 18 maanden. De precieze duur hangt onder meer af van de beschikbaarheid en de kwaliteit van de aangeleverde documentatie.

Wanneer de controle een internationale component krijgt, kan de procedure aanzienlijk langer duren. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer er een opwaartse winstcorrectie gebeurt in België die vervolgens neerwaarts bijgestuurd zou moeten worden in een ander land.

Van documentatiecontrole naar economische analyse: substance over form

De fiscus hanteert al langer het principe van 'substance over form'. Vroeger werd voornamelijk gecontroleerd of de vereiste transfer pricing-documentatie aanwezig was, nu onderzoekt de belastingadministratie veel grondiger of het toegepaste beleid ook economisch onderbouwd is. Zo is er bijvoorbeeld meer aandacht voor het functie-en risicoprofiel van de Belgische ondernemingen en de overeenstemming ervan met het toegepaste transfer pricing-beleid.

Een consistent en goed onderbouwd beleid is daarom cruciaal. Daarbij hoort ook het tijdig en correct indienen van volledige transfer pricing-documentatie die voldoet aan de Belgische regelgeving en de OESO-richtlijnen.