Dagelijkse boekhouding, advies en rapportering: snel, digitaal en altijd binnen handbereik.
Betrouwbare inzichten dankzij onafhankelijke controle van cijfers, systemen en ESG-informatie.
Duidelijk fiscaal en juridisch advies als houvast bij complexe regelgeving en beslissingen.
Begeleiding bij strategische keuzes die impact hebben op je organisatie en privévermogen.
Digitale oplossingen die data verbinden, processen vereenvoudigen en je organisatie versterken.
Bescherming van je organisatie via doordacht risicobeheer, preventie en verzekeringsadvies.
door Simon Boon
Een toekenningsbeding in je huwelijkscontract kan een fiscaal voordelige manier zijn om je partner te beschermen bij overlijden. Tot voor kort werd deze techniek vooral toegepast bij echtgenoten die gehuwd zijn onder het stelsel van scheiding van goederen. Een nieuwe voorafgaande beslissing van de Vlaamse Belastingdienst (VB 25136) bevestigt nu dat ook echtgenoten onder het wettelijk stelsel hiervan kunnen genieten voor hun eigen goederen. Wat houdt deze beslissing precies in en welke mogelijkheden biedt ze voor je vermogens- en successieplanning?
Bij het stelsel van scheiding van goederen bestaat er geen gemeenschappelijk vermogen. Goederen behoren ofwel exclusief toe aan één echtgenoot, ofwel aan beide echtgenoten samen in onverdeeldheid.
Voor beide soorten goederen kan je in je huwelijkscontract een afzonderlijke beschermingsclausule opnemen:
Een verblijvingsbeding ten voordele van de langstlevende partner voor goederen die het koppel in onverdeeldheid aanhoudt.
Een toekenningsbeding voor eigen goederen.
Beide technieken kunnen onder bepaalde voorwaarden fiscaal voordelig zijn. VLABEL bevestigde eerder al dat de verkrijging via deze bedingen, onder voorwaarden, buiten het toepassingsgebied van de erfbelasting valt.
Belangrijk is wel dat de keuze voor deze bedingen niet uitsluitend fiscaal gemotiveerd is. Er moeten ook voldoende niet-fiscale motieven zijn. Denk bijvoorbeeld aan de wens om autonoom over je eigen vermogen te blijven beschikken en het af te schermen van beroeps- of ondernemingsrisico's, terwijl je tegelijkertijd je partner financieel wilt beschermen bij overlijden vanuit een solidariteitsgedachte.
Via een verblijvingsbeding kan de langstlevende echtgenoot de goederen die beide partners samen in onverdeeldheid aanhouden, geheel of gedeeltelijk naar zich toe trekken bij het eerste overlijden. VLABEL bevestigde eerder al dat deze verkrijging in principe niet onderworpen is aan erfbelasting of schenkbelasting.
Dat is een belangrijk verschil met gemeenschappelijke goederen. Voor die goederen geldt namelijk een fiscale fictie die de verkrijging van meer dan de helft van de gemeenschap (bijvoorbeeld op basis van een keuzebeding) aan erfbelasting onderwerpt.
Deze fiscale fictiebepaling geldt niet voor goederen die in onverdeeldheid worden aangehouden.
Gaat het om een onverdeeld onroerend goed? Dan is op de verkrijging door de langstlevende echtgenoot in principe wel een verdeelrecht van 2,5% op de volledige waarde verschuldigd.
Voor goederen die exclusief aan één echtgenoot toebehoren, kan je een toekenningsbeding opnemen in het huwelijkscontract. Ook voor deze techniek bevestigde VLABEL eerder al dat bij een huwelijk onder scheiding van goederen in principe geen erfbelasting of schenkbelasting verschuldigd is bij overlijden.
Heeft het toekenningsbeding betrekking op een eigen onroerend goed? Dan is op de verkrijging door de langstlevende echtgenoot in principe het verkooprecht van 12% verschuldigd.
Een verblijvingsbeding en een toekenningsbeding kunnen bovendien worden gecombineerd. Zo kan je zowel de onverdeelde goederen als de eigen goederen betrekken bij de bescherming van de langstlevende echtgenoot.
Tot nu toe werden deze mogelijkheden, sinds de hervorming van het huwelijksvermogensrecht, vooral beschreven en toegepast binnen het stelsel van scheiding van goederen.
Maar wat als je gehuwd bent onder het wettelijk stelsel? Kan je dan ook een toekenningsbeding opnemen voor je eigen goederen?
Een nieuwe voorafgaande beslissing van VLABEL (nr. 25136 van 9 februari 2026) biedt hierover meer fiscale duidelijkheid.
Ook wanneer je gehuwd bent onder het wettelijk stelsel, beschikken beide echtgenoten naast het gemeenschappelijk vermogen over een eigen vermogen.
Zo behoren goederen die je al vóór het huwelijk bezat in principe tot je eigen vermogen. Denk bijvoorbeeld aan aandelen van een vennootschap die je vóór je huwelijk hebt opgericht. Ook goederen die je via een schenking of erfenis verkrijgt, zijn in principe eigen goederen.
De vraag was of je ook voor die eigen goederen een fiscaal voordelig toekenningsbeding kan opnemen in je huwelijkscontract.
In de zaak die aan VLABEL werd voorgelegd, ging het om een echtpaar dat gehuwd was onder het wettelijk stelsel en drie jonge kinderen had. De man beschikte over een aanzienlijk eigen ondernemings- en investeringsvermogen. Het echtpaar wilde voor bepaalde eigen aandelen, liquide middelen en beleggingen een eenzijdig en optioneel toekenningsbeding opnemen in het huwelijkscontract.
De regeling had verschillende niet-fiscale doelstellingen:
Financiële bescherming van de echtgenote: het toekenningsbeding moest ervoor zorgen dat zij na het overlijden van haar echtgenoot haar levensstandaard kon behouden.
Behoud van autonomie: de man wilde tijdens zijn leven zelfstandig het beheer over zijn eigen vermogen behouden.
Bescherming tegen ondernemingsrisico's: de regeling moest zijn familie helpen afschermen van de risico's die verbonden zijn aan zijn ondernemingsactiviteiten.
VLABEL aanvaardde deze niet-fiscale motieven en bevestigde dat de verkrijging door de langstlevende echtgenoot in deze omstandigheden niet aan erfbelasting wordt onderworpen.
De beslissing van VLABEL biedt belangrijke fiscale duidelijkheid, maar er is ook een juridische nuance. VLABEL is namelijk niet bevoegd om te oordelen over de burgerrechtelijke geldigheid van een toekenningsbeding, maar spreekt zich uitsluitend uit over de fiscale gevolgen ervan.
In de rechtsleer wordt het toekenningsbeding voornamelijk beschreven binnen het stelsel van scheiding van goederen. Toch lijkt er geen juridisch-technische reden te bestaan om deze clausule voor eigen goederen binnen het wettelijk stelsel (ook wel gemeenschapsstelstel) uit te sluiten.
De nieuwe VLABEL-beslissing verruimt de mogelijkheden om je partner fiscaal voordelig te beschermen via je huwelijkscontract. Bij scheiding van goederen kunnen een verblijvingsbeding voor onverdeelde goederen en een toekenningsbeding voor eigen goederen worden gecombineerd. De voorafgaande beslissing van VLABEL bevestigt nu dat ook echtgenoten onder het wettelijk stelsel voor hun aantoonbaar eigen goederen een vergelijkbare planning kunnen overwegen, naast een eventueel keuzebeding voor de gemeenschappelijke goederen. De concrete uitwerking blijft wel maatwerk: het eigen karakter van de goederen moet bewezen blijven en de niet-fiscale motieven moeten duidelijk worden vastgelegd. Om vooraf meer fiscale zekerheid te krijgen, kan het aangewezen zijn om voor jouw specifieke situatie een voorafgaande beslissing bij VLABEL aan te vragen.
Wil je weten of je huidige huwelijkscontract nog aansluit bij je persoonlijke situatie? Neem gerust contact op met onze specialisten in vermogens- en successieplanning. We bekijken samen welke regeling het best aansluit bij jouw wensen, je vermogen en de bescherming van je gezin.
Om dit formulier te kunnen versturen moet u het gebruik van technische cookies aanvaarden. Dat kan u hier aanpassen.
Deze cookies worden gebruikt om onderscheid te maken tussen mensen en bots. Bepaalde gegevens, zoals uw IP adres of taal, kunnen hierbij doorgestuurd worden naar Google. Meer info vindt u in onze cookieverklaring.
Simon Boon
Senior Advisor Legal simon.boon@vdl.be
Disclaimer
Bij onze adviezen baseren wij ons op de huidige wetgeving, interpretaties en rechtsleer. Dit verhindert niet dat de administratie deze kan betwisten of dat bestaande interpretaties kunnen wijzigen.
Lees onze laatste inzichten en nieuwsberichten om op de hoogte te blijven van veranderingen in jouw sector.