Grensarbeid: is jouw sociale zekerheid op orde? Doe de eindejaarscheck

Wat is grensarbeid precies?

Een grensarbeider woont in een buurland en werkt in België, of omgekeerd. Daarbij gelden de volgende principes:

• Arbeidsrecht: De wetgeving van het land waar het werk gewoonlijk wordt uitgevoerd, is van toepassing, tenzij de partijen een andere rechtskeuze hebben gemaakt.

• Sociale zekerheid: In principe geldt het werklandprincipe. Sociale bijdragen worden betaald in het land waar het werk fysiek wordt uitgevoerd.

• Fiscaliteit: Belastingen worden doorgaans geheven in het land van tewerkstelling.

Door de opkomst van telewerk is het belangrijk om de verdeling van werkuren tussen landen goed op te volgen. Werkt een grensarbeider zowel thuis als in het grensland, dan kan dit gevolgen hebben voor de toepasselijke sociale zekerheid.

Telewerk: aandachtspunten voor sociale zekerheid

Een werknemer die deels in het land van zijn werkgever werkt, en deels telewerkt vanuit het woonland, bevindt zich in een situatie van gelijktijdige tewerkstelling. Dit heeft impact op de geldende sociale zekerheidsregels.

Sinds de opkomst van telewerk na Covid hebben de Europese sociale zekerheidsautoriteiten specifieke regels vastgelegd in een kaderovereenkomst (telewerk) die van toepassing is sinds 1 juli 2023. Deze kaderovereenkomst werd ondertekend door onder andere België en haar buurlanden (Nederland, Frankrijk, Duitsland, Luxemburg).

Concreet bepaalt de kaderovereenkomst het volgende:

Werknemers kunnen tot 49,9% van hun arbeidstijd telewerken in het woonland terwijl ze onder het sociale zekerheidsstelsel van de werkgever (m.n. het land waar de zetel van de werkgever gevestigd is) blijven, op voorwaarde dat:

• Er een gezamenlijke aanvraag is ingediend (A1-attest);

• De werknemer enkel thuis werkt in zijn woonstaat;

• Er geen zelfstandige activiteit is;

• Beide landen het akkoord hebben ondertekend.

Belangrijk: Meer dan 49,9% telewerk? De werknemer zal dan, in principe, onderworpen zijn aan de sociale zekerheid van zijn woonland.

Waarom deze eindejaarscheck nú doen?

Het einde van het jaar is hét moment om de werkagenda van grensarbeiders te controleren. Het telewerkpercentage bepaalt namelijk het toepasselijke sociale zekerheidsstelsel, en niet tijdig controleren kan leiden tot onverwachte (dubbele) bijdragen in het woonland, boetes, nalatigheidsinteresten en reputatieschade.

Checklist voor werkgevers

• Controleer het telewerkpercentage per werknemer.

• Check of er andere activiteiten dan telewerk uitgevoerd werden in het woonland (bijvoorbeeld klantenbezoeken).

• Verifieer of A1-documenten correct zijn aangevraagd.

Conclusie

Grensarbeid vergt nauwgezette opvolging, zeker in een hybride werksituatie. Wie nu actie onderneemt, vermijdt onaangename verrassingen in 2026.

Is deze materie nieuw voor jou en wens je begeleiding? Of ben je al vertrouwd met het onderwerp maar heb je nog praktische of juridische vragen? Neem gerust contact op via contact@vdl.be, of vul onderstaand contactformulier in.