door Jenny Mae Vansteenlandt
Wat is CBAM? En wat is de impact op jouw onderneming?
Sinds 1 januari 2026 is het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) definitief van kracht. Voer je (koolstofintensieve) goederen in van buiten de EU? Dan krijg je mogelijk te maken met nieuwe verplichtingen én extra kosten. CBAM is dus meer dan een administratieve formaliteit. Het heeft een rechtstreekse financiële en operationele impact, vooral voor productiebedrijven, bouwbedrijven en internationaal actieve kmo’s.
Wat is CBAM?
CBAM is een Europees mechanisme dat ervoor zorgt dat ingevoerde goederen een vergelijkbare CO2-kost dragen als goederen die binnen de EU worden geproduceerd.
Het systeem sluit aan bij het bestaande EU Emissions Trading System (EU ETS). Binnen de EU moeten grote industriële spelers emissierechten aankopen voor hun CO₂-uitstoot. Omdat het aantal beschikbare rechten jaarlijks daalt, stijgt de prijs ervan. Om te vermijden dat productie zou verschuiven naar landen met minder strenge klimaatregels (zogenaamde koolstoflekkage), kregen bepaalde sectoren tot nu toe gratis emissierechten.
Met de invoering van CBAM verandert dat systeem geleidelijk. De gratis emissierechten worden stapsgewijs afgebouwd. Tegelijk wordt op ingevoerde koolstofintensieve goederen een vergelijkbare koolstofprijs toegepast.
Importeurs moeten voortaan:
de emissies van ingevoerde CBAM-goederen rapporteren,
en vanaf 2027 CBAM-certificaten aankopen en inleveren om emissies af te dekken.
Zo wil de EU een gelijk speelveld creëren én de transitie naar een schonere industrie versnellen.
Ben jij CBAM-plichtig? Doe de check in 4 stappen
| Check | Voorbeelden | Opmerking |
|---|---|---|
| Turkije, China, India, ... | |
| Cement, ijzer & staal, aluminium, meststoffen, waterstof, elektriciteit | Beoordeel dit op basis van de CN-codes – zie bijlage I van Verordening (EU) 2023/956. |
| Koop je CBAM-goederen aan maar ben je zelf niet de officiële importeur? Dan ligt de verplichting bij je leverancier of distributeur. | |
| Voor waterstof en elektriciteit geldt geen drempelwaarde, deze vallen altijd onder CBAM. |
Belangrijk:
Tot en met 2025 gold nog een drempel van € 150 per zending – die vervalt.
Vanaf wanneer is CBAM van toepassing?
2023 – 2025: Transitieperiode
Je moest per kwartaal volume en emissies rapporteren, maar zonder financiële verplichting of certificaten.
2026: Definitieve start
Je hebt een CBAM-autorisatie nodig om te mogen invoeren.
2027: Eerste jaarlijkse aangifte
Je dient certificaten in voor de importen van 2026.
Belangrijkste verplichtingen
Autorisatie en vergunning
Je moet de status van ‘Authorised CBAM Declarant’ aanvragen (op EORI-niveau). Dit doe je best via de douaneautoriteiten. Zonder (lopende) autorisatie mag je geen CBAM-goederen meer invoeren.
Dataverzameling en rapportering
Je moet per goed en per productie-installatie rapporteren over:
Volume (ton)
Land en productie-faciliteit van oorsprong
Directe emissies – gerelateerd aan het productieproces (bv. gasverbranding)*
Indirecte emissies (elektriciteitsverbruik)*
Eventueel reeds betaalde koolstofprijs in het land van oorsprong (aftrekbaar mits bewijs)
*Emissiegegevens worden idealiter aangeleverd door leveranciers. Wanneer deze niet beschikbaar zijn, mogen standaardwaarden worden gebruikt. Let op: de standaardwaarden zijn bewust hoog en leiden vaak tot hogere kosten. Tijdige afspraken met leveranciers zijn daarom sterk aanbevolen.
CBAM-certificaten aankopen en inleveren (vanaf 2027)
Vanaf 2027 moeten importeurs effectief CBAM-certificaten aankopen en inleveren.
Eén certificaat staat gelijk aan 1 ton CO2.
De prijs volgt de EU-ETS veilingprijs.
Veelgemaakte valkuilen (en hoe je ze vermijdt)
Te laat emissiedata opvragen bij leveranciers => Leg nu al contractueel vast wie verantwoordelijk is voor correcte CO₂-data.
Werken met standaardwaarden door gebrekkige datastromen => Dit leidt tot structureel hogere certificaatkosten.
Geen tijdige autorisatie aanvragen => Je invoer kan stilvallen aan de grens, met operationele schade als gevolg. Plan dus tijdig je CBAM-aanvraag in.
Hoe Vandelanotte jou kan ondersteunen
CBAM heeft een impact op verschillende takken van je onderneming: aankoop, logistiek, finance, … Door koolstofemissies en kosten expliciet te maken, beïnvloedt CBAM onder meer leverancierskeuze (lagere emissies hebben financiële voordelen), contractvoorwaarden, datadeling en budgettering.
Wij helpen je om CBAM niet alleen compliant, maar ook strategisch slim aan te pakken a.d.h.v.:
een CBAM‑impactanalyse (is CBAM van toepassing en in welke mate?);
ondersteuning bij registratie en autorisatie;
opzet en verbeteren van processen om data correct te verzamelen, te controleren en te rapporteren;
begeleiding bij rapportering van emissies en gebruik van standaard‑ versus werkelijke waarden;
budgettering van CBAM‑certificaten;
strategisch advies rond leveranciers, contracten en sourcing.
Wacht niet tot je je eerste certificaten moet aankopen, maar bereid je nu al voor. Neem contact op met onze experts voor een verkennend gesprek. Zo vermijd je verrassingen en ben je klaar voor de volgende fase van de Europese klimaatregelgeving.
Om dit formulier te kunnen versturen moet u het gebruik van technische cookies aanvaarden. Dat kan u hier aanpassen.
Deze cookies worden gebruikt om onderscheid te maken tussen mensen en bots. Bepaalde gegevens, zoals uw IP adres of taal, kunnen hierbij doorgestuurd worden naar Google. Meer info vindt u in onze cookieverklaring.
Jenny Mae Vansteenlandt
Senior Advisor Sustainability jennymae.vansteenlandt@vdl.be
Disclaimer
Bij onze adviezen baseren wij ons op de huidige wetgeving, interpretaties en rechtsleer. Dit verhindert niet dat de administratie deze kan betwisten of dat bestaande interpretaties kunnen wijzigen.
Nieuws en inzichten
Lees onze laatste inzichten en nieuwsberichten om op de hoogte te blijven van veranderingen in jouw sector.
