PPWR: welke impact heeft de verpakkingswetgeving op jouw onderneming?

In de meeste gevallen is het antwoord: ja.

De PPWR heeft impact op vrijwel elke schakel in de keten die met verpakkingen in aanraking komt, van fabrikanten en importeurs tot distributeurs en retailers.

De verordening bouwt voort op de bestaande verpakkingsregels, maar gaat een stap verder. Ze bepaalt niet alleen hoe verpakkingen ontworpen worden, maar ook hoe ze worden gebruikt, beheerd en gerapporteerd. Dat brengt voor veel bedrijven extra verplichtingen en een aanzienlijke administratieve impact met zich mee.

Wie is verantwoordelijk onder de PPWR?

Een belangrijk aandachtspunt: de verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij degene die de verpakking ontwerpt. Ook als je daar weinig invloed op hebt, kan je juridisch verantwoordelijk worden gesteld.

Importeer of distribueer je verpakte goederen binnen de EU? Dan heb je een bepaalde verantwoordelijkheid. Die verschilt wel per rol (zie verder).

Twijfel je of de regelgeving voor jouw organisatie relevant is? Dan is het antwoord vaak al "ja" als je:

• verpakte producten op de EU-markt brengt;

• verpakte producten verkoopt;

• verpakkingen gebruikt, zowel primaire, secundaire als transportverpakkingen;

• actief bent als producent, importeur of distributeur.

Binnen één keten kunnen verschillende partijen betrokken zijn, elk met hun eigen verantwoordelijkheden. Het is daarbij belangrijk om een duidelijk onderscheid te maken tussen twee kernrollen:

• De fabrikant zorgt ervoor dat de verpakking voldoet aan de PPWR-eisen en moet dit aantonen via onder meer een conformiteitsverklaring.

• De producent draagt de registratie- en rapporteringsplicht in de lidstaat waar de verpakking op de markt wordt gebracht.

De producent of "first placer"

De producent, ook wel de first placer on the market genoemd, is de partij die een verpakking voor het eerst op de EU-markt brengt.

Dat kan een fabrikant zijn, maar evengoed een importeur, distributeur of retailer met een private label.

Vanaf 12 augustus 2026 moet deze partij ervoor zorgen dat voor elke verpakking een conformiteitsverklaring beschikbaar is en deze, indien nodig, kunnen voorleggen aan de bevoegde autoriteiten.

Belangrijk: verkoop je producten onder je eigen naam of merk? Dan word je in de praktijk vaak als producent beschouwd, ook als je de verpakking niet zelf ontwerpt.

Rollen in de keten

De PPWR onderscheidt vier kernrollen. In de praktijk kan één onderneming meerdere rollen tegelijk opnemen.

Fabrikant

Als fabrikant ontwerp of produceer je verpakkingen en breng je verpakkingen onder eigen naam op de markt. Je bent dan ook verantwoordelijk voor de conformiteit ervan.

• Je staat in voor het ontwerp, de materiaalkeuze en het aantonen dat de verpakking aan de PPWR-eisen voldoet.

• Voor je verpakkingen op de markt brengt, moet je een conformiteitsbeoordeling uitvoeren en hierover een verklaring opstellen. Die verklaring moet je kunnen voorleggen aan je klanten.

• Daarnaast verzamel je alle technische informatie die nodig is om die verklaring te onderbouwen.

Vanaf 12 augustus 2026 moeten alle verpakkingen over zo'n conformiteitsverklaring beschikken om nog op de markt gebracht te mogen worden.

Importeur

Breng je verpakte producten van buiten de EU op de markt? Dan draag je een belangrijke controleverantwoordelijkheid.

• Je moet nagaan of de fabrikant zijn verplichtingen heeft nageleefd en of de conformiteitsverklaring en technische documentatie beschikbaar zijn voordat je de producten op de markt brengt.

• Je moet die documentatie ook kunnen voorleggen aan de bevoegde autoriteiten.

• Stel je vast dat een verpakking niet voldoet aan de regelgeving? Dan mag je die niet op de markt brengen en moet je, indien nodig, corrigerende maatregelen nemen, zoals het product terugtrekken of aanpassen.

Distributeur

Als distributeur verkoop of verdeel je producten binnen de EU. Hier ligt de focus vooral op controle en waakzaamheid.

• Je moet nagaan of de verpakkingen die je verdeelt voldoen aan de PPWR-eisen en of de nodige documentatie beschikbaar is, waaronder de conformiteitsverklaring.

• Twijfel je aan de conformiteit van een verpakking? Dan mag je het product niet verder verdelen en moet je actie ondernemen, bijvoorbeeld door het uit de handel te halen en dit te melden.

Einddistributeur

Verkoop je rechtstreeks aan de eindklant? Dan moet je controleren of de verpakking correct gelabeld is en of de nodige documentatie beschikbaar is.

Wat zijn de PPWR-eisen?

1. Preventie en reductie

De regelgeving zet sterk in op het vermijden van overbodige verpakkingen en het terugdringen van eenmalige plastics. Hergebruik en refill-oplossingen krijgen meer aandacht.

2. Gerecycleerde content

Kunststofverpakkingen moeten steeds meer gerecycleerde content bevatten. De verordening legt hiervoor concrete doelstellingen vast richting 2030 en 2040.

3. Recycleerbaarheid

Verpakkingen moeten voldoende recycleerbaar zijn. Alleen verpakkingen die aan die voorwaarden voldoen, mogen nog op de markt blijven.

4. Hergebruik

De regelgeving stimuleert ook het hergebruik van verpakkingen, vooral binnen transport en logistiek.

5. Etikettering

Er komen nieuwe regels rond etikettering, waaronder een uniform EU-label vanaf 2028 (met informatie over materiaalsamenstelling en sorteerinstructies).

Let op: veel technische details en richtlijnen worden nog verder uitgewerkt. Vandaag ligt de focus vooral op voorbereiding en databeheer.

Wat moet klaar zijn tegen augustus 2026?

Vanaf 12 augustus 2026 moet je vooral kunnen aantonen dat je je verpakkingen onder controle hebt.

Voor producenten betekent dit concreet:

• een conformiteitsverklaring (DoC) per verpakking;

• toegang tot technische documentatie die de compliance onderbouwt.

In de praktijk vraagt dit duidelijke processen en documentatie, betrouwbare data van leveranciers en voldoende inzicht in de volledige keten.

Hoe begin je hieraan?

Stap 1: Breng je verpakkingen in kaart

Start met een volledig overzicht van alle verpakkingen die je gebruikt of op de markt brengt. Denk daarbij aan materiaalsoort, gewicht, formaat en toepassing (bijvoorbeeld voor transport, e-commerce of horeca).

Voor veel bedrijven is dit al een eerste uitdaging. Verpakkingsinformatie zit vaak verspreid bij verschillende leveranciers en is niet altijd volledig gedocumenteerd.

Dit overzicht vormt de basis voor de verdere aanpak. Het bepaalt welke PPWR-eisen voor jou gelden en welke data je moet verzamelen.

Stap 2: Bepaal je rol per verpakking

Onder de PPWR wordt je rol bepaald per product en per verpakking.

Eenzelfde onderneming kan dus tegelijk meerdere rollen hebben. Zonder dat inzicht is het moeilijk om correct te bepalen welke verplichtingen op jou van toepassing zijn.

Stap 3: Verzamel data en documentatie

Vanaf augustus 2026 moet voor elke verpakking een conformiteitsverklaring beschikbaar zijn.

• De fabrikant van de verpakking stelt deze op en ondertekent deze.

• Andere partijen moeten ze kunnen opvragen,controleren en bewaren.

In de praktijk zit de grootste uitdaging vaak bij de beschikbaarheid van data. De informatie bevindt zich meestal bij leveranciers, terwijl de verantwoordelijkheid uiteindelijk bij de producent ligt.