Inhoudingsplicht uitgebreid naar sociale schulden van zelfstandigen

Wat verandert er aan de inhoudingsplicht?

Bij bepaalde werkzaamheden moeten opdrachtgevers en aannemers nagaan of hun aannemer of onderaannemer fiscale of sociale schulden heeft. Geldt er een inhoudingsplicht? Dan betalen ze een deel van het verschuldigde bedrag rechtstreeks aan de bevoegde overheidsinstantie. Alleen het resterende saldo gaat naar de aannemer.

Dit systeem bestaat al voor fiscale schulden en sociale schulden bij de RSZ. Vanaf 30 oktober 2026 komen daar schulden binnen het sociaal statuut van zelfstandigen bij.

Voor deze nieuwe categorie bedraagt de inhouding 15% van het te betalen bedrag exclusief btw. Dat bedrag is bestemd voor het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ).

Sinds 1 oktober 2026 verstuurt het RSVZ informatiebrieven naar mogelijk betrokken ondernemingen. Zo krijgen zij de kans om hun situatie te regulariseren voordat inhoudingen op hun facturen worden toegepast.

Voor welke werkzaamheden geldt de inhoudingsplicht?

De nieuwe RSVZ-inhoudingsplicht geldt voor werken in onroerende staat die binnen het wettelijke toepassingsgebied vallen. Het gaat onder meer om:

• bouw- en verbouwingswerken;

• herstellingswerken;

• onderhoudswerken;

• bepaalde reinigingswerkzaamheden

aan onroerende goederen.

Denk bijvoorbeeld aan elektriciteitswerken in een kantoor, het schilderen van een handelspand of het schoonmaken van een bedrijfsgebouw. De concrete werkzaamheden zijn bepalend.

Ook de activiteit van je eigen onderneming is niet doorslaggevend. Je hoeft dus niet zelf actief te zijn in de bouw- of schoonmaaksector om met de inhoudingsplicht te maken te krijgen. Ook een handelszaak, consultancybedrijf of vrije beroeper die dergelijke werkzaamheden laat uitvoeren, kan inhoudingsplichtig zijn.

De verplichting geldt zowel voor opdrachtgevers tegenover hun aannemer als voor aannemers tegenover hun onderaannemers.

Er is wel een uitzondering voor natuurlijke personen die de werken uitsluitend voor privédoeleinden laten uitvoeren.

Welke sociale schulden tellen mee?

De uitbreiding van de inhoudingsplicht heeft onder meer betrekking op:

• opeisbare sociale bijdragen van zelfstandigen;

• verhogingen op die bijdragen;

• bepaalde administratieve geldboetes;

• de jaarlijkse vennootschapsbijdrage.

Ook bedragen waarvoor een aannemer al hoofdelijk aansprakelijk is, kunnen meetellen. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer een vennootschap aansprakelijk is voor de sociale bijdragen van haar vennoten of mandatarissen.

Niet elke openstaande schuld leidt automatisch tot een inhouding. Voor 2026 bedraagt de jaarlijks geïndexeerde schuldendrempel 2.647 euro. Schulden die deze drempel niet overschrijden, leiden niet tot de nieuwe inhoudingsplicht.

Bedragen waarvan de betalingstermijn nog loopt of die onder een correct nageleefd afbetalingsplan vallen, worden evenmin meegerekend.

Belangrijk: deze drempel heeft betrekking op de sociale schulden van de aannemer en niet op het bedrag van jouw factuur. Ook bij een kleinere factuur kan een inhouding dus verplicht zijn.

Hoe controleer je of je moet inhouden?

Via https://checkinhoudingsplicht.be/ kan je aan de hand van het ondernemingsnummer van je aannemer nagaan of een inhouding nodig is.

Controleer daarbij altijd zowel het sociale als het fiscale luik.

De toepassing toont per luik een status:

• Groen: geen inhouding verplicht.

• Rood: inhouding verplicht volgens het aangegeven percentage.

• Grijs: de onderneming valt voor dat luik buiten het toepassingsgebied.

Een groene of grijze status vermeldt een geldigheidsdatum. Een rode status geldt op het moment waarop je de controle uitvoert. Die status kan wijzigen wanneer de schuldensituatie verandert.

Krijg je een technische foutmelding? Voer de controle dan opnieuw uit voordat je de factuur betaalt.

Een eerste controle bij het aangaan van de overeenkomst is aangewezen. Controleer daarnaast opnieuw vóór iedere betaling. Voor de effectieve inhoudingsplicht is namelijk de situatie op het moment van betaling bepalend. Dat geldt ook voor voorschotten en deelbetalingen.

Hoeveel moet je inhouden?

De nieuwe RSVZ-inhouding komt bovenop de bestaande inhoudingen voor RSZ- en fiscale schulden. Afhankelijk van de schulden die aanwezig zijn, gelden de volgende percentages:

De percentages worden berekend op het te betalen bedrag exclusief btw. Volg altijd de uitkomst en betalingsinstructies van Check Inhoudingsplicht.

De totale inhouding bedraagt maximaal 50%. Wanneer je gelijktijdig 35% voor de RSZ en 15% voor fiscale schulden moet inhouden, wordt dus geen bijkomende RSVZ-inhouding toegepast. De achterliggende RSVZ-schuld blijft wel verschuldigd.

Hoe verloopt de betaling van de inhouding?

Voor sociale inhoudingen kan je de doorstorting via de toepassing voorbereiden. Je ontvangt daar de betalingsgegevens en een gestructureerde mededeling. Voor fiscale inhoudingen volg je de afzonderlijke procedure van de FOD Financiën.

Je houdt het vereiste bedrag in wanneer je de factuur betaalt en stort het vervolgens door volgens de betalingsinstructies van de toepassing. Het bedrag alleen achterhouden op je eigen rekening volstaat dus niet.

Bewaar voor je dossier ook:

• de consultatiereferentie of het resultaat van je controle;

• eventuele attesten;

• de betalingsbewijzen.

Zo kan je achteraf eenvoudig aantonen hoe de factuur werd verwerkt.

Wat als je de inhoudingsplicht niet naleeft?

Het niet naleven van de nieuwe doorstortingsplicht kan leiden tot een administratieve geldboete die gelijk is aan het bedrag dat je had moeten doorstorten. Voor 2026 bedraagt het geïndexeerde plafond 10.578,23 euro.

Bij herhaling binnen het jaar na de kennisgeving van een eerdere boetebeslissing kan een boete volgen van het dubbele van de verschuldigde inhouding, zonder dat plafond.

Een opgelegde boete kan bovendien meetellen bij de beoordeling of je eigen onderneming aan de inhoudingsplicht wordt onderworpen.

Ben je zelf aannemer of onderaannemer?

Dan is het belangrijk om ook je eigen status regelmatig te controleren en berichten in je e-Box op te volgen. Inhoudingen op facturen die je naar klanten stuurt, hebben immers een rechtstreekse impact op je beschikbare middelen.

Ontvang je een waarschuwing of verschijnt je onderneming in het rood wegens schulden binnen het zelfstandigenstatuut? Neem dan contact op met je sociaal verzekeringsfonds. Dat is je eerste aanspreekpunt voor informatie over de openstaande bedragen en de mogelijkheden om je situatie te regulariseren.

Houd ook rekening met de verwerkingstijd. Een betaling zorgt er niet noodzakelijk voor dat je online status onmiddellijk wordt aangepast.

Maak de controle van de inhoudingsplicht een vaste stap

Vanaf 30 oktober 2026 wordt een correcte controle van de inhoudingsplicht nog belangrijker. Een duidelijke interne betaalprocedure helpt je om fouten en mogelijke boetes te vermijden.

Leg daarom vast wie:

• controleert of de inhoudingsplicht van toepassing is;

• de betrokken facturen nakijkt vóór iedere betaling;

• eventuele inhoudingen doorstort;

• de controleresultaten, attesten en betalingsbewijzen bewaart.

Zo wordt de controle een vaste stap in je betaalproces in plaats van een extra controle achteraf.

Twijfel je of bepaalde werkzaamheden onder de regeling vallen? Of wil je weten hoe je de inhoudingsplicht praktisch organiseert binnen jouw onderneming? Je vertrouwde contactpersoon bij Vandelanotte helpt je graag om de juiste aanpak uit te werken.