Online gekocht en toch spijt? Dit moet je weten over het herroepingsrecht

Wat is het herroepingsrecht?

Het herroepingsrecht geeft consumenten de mogelijkheid om een overeenkomst die op afstand werd gesloten, bijvoorbeeld via internet, te annuleren zonder daarvoor een reden te moeten geven.

Dat geldt niet alleen voor klassieke online aankopen. Het herroepingsrecht kan bijvoorbeeld ook van toepassing zijn wanneer een consument een kredietovereenkomst ondertekent voor de aankoop van een auto, een bemiddelingsovereenkomst sluit met een immobiliënkantoor of een verzekering afsluit.

Koopt een consument iets in een fysieke winkel, dan is de aankoop in principe definitief. De consument kan dan meestal niet meer op zijn beslissing terugkomen. Ook voor overeenkomsten die op beurzen worden gesloten, geldt het herroepingsrecht onder bepaalde voorwaarden niet. In dat geval bepaalt de verkoper zelf de voorwaarden en kiest die of een omruiling of terugbetaling mogelijk is.

Bij verkoop op afstand geldt het herroepingsrecht bovendien alleen wanneer het volledige aankoopproces op afstand verloopt. Ontvangt een klant bijvoorbeeld eerst een offerte in de winkel en bevestigt die de offerte later telefonisch of via e-mail? Dan is er geen sprake van verkoop op afstand.

Het herroepingsrecht geldt ook wanneer een webshop zich richt op Belgische consumenten, zelfs als het product vanuit een ander land wordt verzonden. Bij aankopen via webshops buiten de Europese Unie hangt de toepassing af van de algemene voorwaarden van de betrokken webshop.

Geldt het herroepingsrecht ook voor ondernemingen?

Voor ondernemingen geldt deze wettelijke bescherming niet automatisch. In de meeste gevallen kun je als onderneming dus niet zomaar op een bestelling terugkomen.

Dat kan anders zijn wanneer de algemene voorwaarden uitdrukkelijk in een retourrecht of annuleringsmogelijkheid voorzien. Staat daarover niets vermeld? Dan is de aankoop doorgaans bindend.

Modaliteiten

Hoe werkt het herroepingsrecht?

Een consument kan het herroepingsrecht uitoefenen zonder een reden op te geven en zonder daarvoor een vergoeding te betalen.

Dat kan op verschillende manieren:

• via een modelformulier, dat onder meer te vinden is op de website van de FOD Economie;

• via een duidelijke en ondubbelzinnige verklaring, bijvoorbeeld per e-mail;

• online via de website van de verkoper, wanneer die mogelijkheid wordt aangeboden.

Hoe lang bedraagt de herroepingstermijn?

Het herroepingsrecht moet worden uitgeoefend binnen een termijn van 14 dagen.

Bij de verkoop van diensten begint die termijn te lopen op de dag waarop de overeenkomst wordt gesloten. Bij de verkoop van goederen begint de termijn op de dag waarop de koper de goederen fysiek in bezit neemt.

Wanneer moet de verkoper terugbetalen?

Na een geldige herroeping heeft de koper recht op een volledige terugbetaling binnen 14 dagen.

De verkoper mag die terugbetaling wel uitstellen totdat hij de goederen heeft teruggekregen of totdat hij het bewijs heeft ontvangen dat de goederen werden teruggestuurd.

Wie betaalt de leverings- en retourkosten?

Hoewel de consument in principe recht heeft op een volledige terugbetaling, kan hij bepaalde kosten zelf moeten dragen.

Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer de koper kiest voor een andere leveringsmethode dan de goedkopere standaardlevering die de verkoper aanbiedt.

Ook de rechtstreekse retourkosten zijn in principe voor rekening van de koper, tenzij de verkoper niet uitdrukkelijk heeft vermeld dat die kosten door de koper moeten worden gedragen.

Wat als het product al werd gebruikt?

De koper kan aansprakelijk zijn voor een eventuele waardevermindering van de goederen.

Een consument mag een product testen zoals dat ook in een fysieke winkel mogelijk zou zijn. Denk bijvoorbeeld aan kleding passen zonder de labels te verwijderen.

Gebruikt de consument het product op een manier die verder gaat dan nodig is om het te beoordelen? Dan kan hij een vergoeding verschuldigd zijn voor de waardevermindering.

Wanneer geldt het herroepingsrecht niet?

De wet bevat een opsomming van situaties waarin een consument geen beroep kan doen op het herroepingsrecht.

Dat geldt onder meer voor:

• gepersonaliseerde goederen;

• goederen met een beperkte houdbaarheid;

• overeenkomsten die tijdens een openbare veiling worden gesloten;

• weddenschappen en loterijen.

Waarom de algemene voorwaarden van een webshop belangrijk zijn

Een webshop moet niet alleen rekening houden met het herroepingsrecht. Ook de vraag of haar algemene voorwaarden juridisch afdwingbaar zijn, is belangrijk.

Het is niet genoeg dat die voorwaarden ergens op de website staan. Om deze afdwingbaar te maken, moet de klant ze vóór de bestelling kunnen raadplegen en aanvaarden. Een loutere verwijzing achteraf, bijvoorbeeld bij bevestiging van de bestelling, volstaat niet. De aanvaarding kan uitdrukkelijk of stilzwijgend gebeuren. n de praktijk gebeurt dit het best via een link naar de algemene voorwaarden in het bestelproces én een vakje dat de klant zelf moet aanvinken.

Algemene voorwaarden bij verkoop aan consumenten

Verkoop je aan consumenten? Dan gelden bijkomende beschermingsregels. De klant moet niet alleen toegang hebben tot de algemene voorwaarden, maar ook tot verplichte informatie over onder meer:

• de prijs;

• de wijze van betaling;

• de levering;

• de identiteit van de verkoper;

• de contactgegevens;

• de voorwaarden en modaliteiten voor de uitoefening van het herroepingsrecht.

Daarnaast mogen je algemene voorwaarden geen clausules bevatten die voor de consument onredelijk of onevenwichtig zijn.

Algemene voorwaarden bij verkoop aan ondernemingen

Verkoop je aan ondernemingen? Dan heb je doorgaans meer contractuele vrijheid. Toch moet je ook in een B2B-context kunnen aantonen dat de klant tijdig kennis heeft kunnen nemen van de algemene voorwaarden.

Volgens het Hof van Cassatie volstaat een redelijke mogelijkheid tot kennisname, bijvoorbeeld via een hyperlink, op voorwaarde dat de klant de voorwaarden vooraf kan raadplegen, opslaan en afdrukken.

Daarnaast is het belangrijk om je algemene voorwaarden te toetsen aan de B2B-regels over onrechtmatige bedingen.