Legal
19 maart 2024

Renovatieplicht in Vlaanderen: een overzicht

door Charlotte Humblet en Mireille Degezelle

Door de gefaseerde invoering van verplichtingen op vlak van energie en duurzaamheid, worden steeds meer Vlamingen geconfronteerd met de betrokken regelgeving. De vereisten inzake asbestattest en EPC hebben we al toegelicht in een eerder artikel. Deze keer geven we een overzicht van de maatregelen rond de renovatieplicht. Het zijn de nieuwe eigenaars, opstalhouders en erfpachters die ingeschakeld worden als spilfiguur om de energiedoelstellingen te verwezenlijken.

Renovatieplicht voor niet-residentiële gebouwen

Eerst waren de niet-residentiële gebouwen aan de beurt. Sinds 1 januari 2022 bestaat er een tweeledige renovatieplicht voor een niet-residentieel gebouw met label F of slechter. Binnen de vijf jaar na de overdracht in volle eigendom of de vestiging of overdracht van een erfpacht of opstalrecht geldt een minimaal maatregelenpakket en een minimaal te behalen energielabel.

De maatregelen spitsen zich toe op vier elementen die een ondergrens krijgen op het vlak van duurzaamheid. Het gaat om dakisolatie, beglazing, verwarming en koeling.

Het verplicht te behalen minimum energielabel is E, wat erop neerkomt dat het gebouw een minimumaandeel hernieuwbare energie van 5% heeft.

De wetgever voorzag voor eigenaars van kleine, niet-residentiële gebouwen, zoals bv. een bakker, B&B of apotheker, de mogelijkheid om te kiezen voor een apart langetermijn-traject voor het behalen van de duurzaamheidsnormen.

In ieder geval zullen alle niet-residentiële gebouwen, los van enige overdracht, vanaf 1 januari 2030 een minimaal energielabel moeten behalen.

Renovatieplicht voor residentiële gebouwen

Op 1 januari 2023 werden ook residentiële gebouwen het voorwerp van de renovatieplicht.

Voor woningen en appartementen geldt een gefaseerde verstrenging over de komende jaren. Bij overdrachten vanaf 1 januari 2023 moeten woningen met energielabel E of F binnen de vijf jaar gerenoveerd worden om zo minimum label D te halen.

Je doet er echter goed aan om aangevatte renovatiewerken meteen door te trekken om zo het hoogst haalbare energielabel te behalen. Overdrachten na 2028 zijn immers onderworpen aan de vereiste om binnen de 5 jaar een label C te halen. En daar stopt het niet. Er werd bepaald dat het te behalen energielabel elke 5 jaar moet verbeteren. Een laatste termijn van 5 jaar gaat in op 1 januari 2045,  zodat overdrachten vanaf dit moment gerenoveerd moeten worden tot label A.

De wetgever heeft tijdens deze graduele invoering een iets bredere termijn voorzien voor kopers van appartementen. Renovatiewerken richting duurzaamheid hebben in vele gevallen ook betrekking op de gemeenschappelijke delen, waar de vereniging van mede-eigenaars over beslist. Toch moeten zowel huizen als appartementen de laatste termijn richting label A vanaf 2045 respecteren.

Uitzonderingen

De bovengenoemde vereisten worden opgelegd naar aanleiding van de overdracht van een goed, zoals een verkoop of schenking. Belangrijk om hierbij op te merken is dat het moet gaan om volle eigendom. Situaties waarbij men blote eigendom of vruchtgebruik overdraagt, worden niet geviseerd. Overdrachten bij erfenis, scheiding (huwelijk of wettelijke samenwoning) of overige afstand-delingen ‘triggeren’ de termijn van 5 jaar ook niet.

Voor vennootschappen werden ook een aantal situaties aan het toepassingsgebied onttrokken. Fusie, opslorping, splitsing of partiële splitsing doen geen renovatieverplichting ontstaan. Een inbreng van een bedrijfstak of algemeenheid daarentegen, doet dat wel.

De niet-nakoming van deze renovatieplicht kan je zuur opbreken. Voor niet-residentiële gebouwen kan je een boete worden opgelegd van 500 tot 200.000 euro. Het maximumbedrag voor woningen werd teruggebracht tot 5.000 euro.

Het is dan ook essentieel dat potentiële kopers op de hoogte zijn van het feit of er al dan niet een renovatieplicht op het goed rust. Dit moet verplicht opgenomen worden in enige publiciteit die gevoerd wordt voor de overdracht, alsook in het compromis en uiteindelijk in de authentieke akte zelf.

Contactformulier

Wil je graag meer weten of heb je nood aan gespecialiseerd advies? Neem contact op met een van onze specialisten.

Om dit formulier te kunnen versturen moet u het gebruik van technische cookies aanvaarden. Dat kan u hier aanpassen.
Deze cookies worden gebruikt om onderscheid te maken tussen mensen en bots. Bepaalde gegevens, zoals uw IP adres of taal, kunnen hierbij doorgestuurd worden naar Google. Meer info vindt u in onze cookieverklaring.

Deel dit artikel

Charlotte Humblet

Mireille Degezelle

Senior Advisor Legal mireille.degezelle@vdl.be

Disclaimer
Bij onze adviezen baseren wij ons op de huidige wetgeving, interpretaties en rechtsleer. Dit verhindert niet dat de administratie deze kan betwisten of dat bestaande interpretaties kunnen wijzigen.


Nieuws en inzichten

Lees onze laatste inzichten en nieuwsberichten om op de hoogte te blijven van veranderingen in jouw sector.